Algemeen:

In 1673 werd de vesting Maastricht belegerd door de Fransen onder leiding van de Franse Zonnekoning Lodewijk XIV. Lodewijks vestingbouwkundige en strateeg Sébastien Le Prestle de Vauban vergezelde hem. Na de overgave van de stad maakte Vauban plannen om de vestingwerken van Maastricht te verbeteren en in één daarvan versterkte hij de heuvels rond de stad n.l. op de St. Pietersberg en de Caberg. Als gevolg van de Vrede van Nijmegen ( 1678) moesten de Fransen echter de stad verlaten en gebeurde niets met deze plannen.

In 1772 worden opnieuw plannen gemaakt om de Caberg te versterken, ditmaal door militair ingenieur Carel Diederik Du Moulin. Er zijn zelfs bestekken voor zijn plannen gemaakt maar in 1776 verdwenen die plannen bij de Raad van State in Den Haag in de archieven.

IMG 5457-1

Van 1794 tot 1814 werd Maastricht wederom bezet door de Fransen. In die periode werden door de Fransen weer plannen uitgewerkt voor de Caberg; plannen die de Fransen bij hun vertrek achterlieten. Toen Keizer Napoleon in 1815 ontsnapte uit Elba was heel Europa weer in rep en roer. Vanuit Den Haag kwam in maart 1815 de opdracht om alle Nederlandse vestigingen in staat van verdediging te brengen. Terstond riep de militaire bevelhebber van de vesting Maastricht, Baron Constant-Villars, officieren, soldaten, stadsbestuur en inwoners op om te helpen bij de aanleg van het Fort op de Caberg. Toen begin juni 1815 koning Willem I de Caberg bezocht was het fort al voor tweederde gereed. Het zou nog tot 1818 duren voor het hele fort met metselwerk verstevigd en gereed was.

Het Fort heeft geen rol van betekenis meer gespeeld in de verdediging van de vesting Maastricht. In 1867 vaardigde Koning Willem III een regeringsbesluit uit waarbij de vesting Maastricht geen onderdeel meer zou uitmaken van het Nederlandse verdedigingsstelsel. M.a.w. de vesting Maastricht werd opgeheven.

In 1869 wordt een bestek aanbesteed voor de sloop van het noordelijke deel van het Fort Willem. De aannemer moest aan de noordkant de wallen afgraven en vervolgens in de grachten storten. Vanaf 1945 is in dit deel van het Fort in gebruik als speeltuin. Het zuidelijk deel van het Fort bleef echter in originele staat beschikbaar voor het militaire garnizoen. Vanaf 1910 wordt de kazemat van het Fort verhuurd als opslagruimte en als woonhuis. In 1948 wordt de kazemat ingericht tot vormingscentrum van de Katholieke Arbeiders Jeugd ( KAJ). In 1952 wordt de kazemat in medegebruik gegeven aan de organisatie Bescherming Burgerbevolking (BB). Deze richt hier een provinciale commandopost in. Eind 1953 verlaat de KAJ de kazemat. In 1961 wordt de kazemat aangepast aan de nucleaire oorlogsvoering. Eind jaren 1980 wordt, door veranderende internationale verhoudingen, de dienst BB opgeheven en in 1992 kwam de kazemat weer vrij. Sinds 1994 is de kazemat in gebruik als studentensoos van de studentenvereniging Tragos.

foto Fort Willem 2

Rondleiding:

Na een korte inleidingen bezoeken we de kazemat van het Fort. Vervolgens gaan we naar beneden en zien de resten van de installaties die nodig waren om de provinciale commandopost te beschermen tegen fall-out en/of chemische besmetting. Vervolgens gaan we de rondgaande galerij in.Deze bestaat uit 136 vertrekken met ieder vier of vijf schietgaten. Voor de punt van het fort ( saillant) ligt een ondergrondse galerij die zowel de stadzijde als de veldzijde van de rondgaande galerij verbindt. Vervolgens maken we nog een rondgang door de droge gracht.

Kosten:

Gezien de te nemen hellingen/trappen in het Fort is het gewenst dat onze gasten redelijk ter been zijn. Duur van de gehele rondleiding circa 1.30 uur. De kosten zijn € 6,20 p.p.. Kinderen 3-11 jaar € 5,20 p.p..

Aanvragen:

De Stichting Maastricht Vestingstad biedt op deze locatie groepsrondleidingen ( vanaf 10 personen) aan op voor u passende dagen en tijden. De rondleiding start bij de ingang van de speeltuin aan de Kastanjelaan 50. Deze rondleidingen worden geleid door gidsen van de Stichting Maastricht Vestingstad. Zie daarvoor ons: aanvraagformulier rondleidingen